Αφιέρωμα στο Μ. Καραγάτση

Σ.Φ.Ρ. - Έκθεση : Πλατείες της Ευρώπης

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Κύριοι εκπρόσωποι των Αρχών του Τόπου,

Εκλεκτοί Φιλοξενούμενοι και προσκεκλημένοι,

είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να μιλώ από το βήμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Θράκης, του μεγαλύτερου επιστημονικού φορέα του τόπου μας και μπροστά σ’ ένα τόσο ποιοτικό ακροατήριο.

Γι’ αυτό το λόγο ευχαριστώ από καρδιάς την Πρόεδρο και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου των φίλων του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, που με εμπιστεύτηκαν να πραγματευτώ από ιστορικής πλευράς το θέμα της ελληνικής πλατείας.

Ομολογώ ότι δεν έπληξα καθόλου το καλοκαίρι που μας πέρασε και επιπλέον εξοικειώθηκα πλήρως με τη μυρωδιά των βιβλίων της πολύ ενημερωμένης βιβλιοθήκης του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας.

Σ.Φ.Ρ. - Τρεις Μουσικές Εκδηλώσεις

Μικρά αποσπάσματα από : 

α. την εκδήλωση "Ηδυσμένω λόγω, με ποίηση, κλασική μουσική και κλασικό χορό", που έγινε 14 Μαρτίου 2004 στην Κομοτηνή, 

β. την εκδήλωση "Εστιάζοντας στην Ελλάδα....με τη μουσική της Μαρίας Περπερίδου", που έγινε στις 4 Απριλίου 2005 στην Κομοτηνή, και 

γ. το Λαϊκό Ορατόριο "Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας" σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη και μουσική Θανάση Γκαϊφύλλια, που έγινε στις 3 Σεπτεμβρίου 2008 στο Βυζαντινό Φρούριο Κομοτηνής.

Σ.Φ.Ρ. - Αφιέρωμα στον Παύλο Μάτεσι

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Ο   Θεατρικός κόσμος του Παύλου Μάτεσι

Α’ μέρος

Στο σπίτι, από την μπαλκονόπορτα του γραφείου μου, απολαμβάνω ένα μικρό προνόμιο : ανάμεσα από το τείχος των πολυκατοικιών που έστησαν εμπρός μου η λεγόμενη αστική ανάπτυξη με τη συνενοχή της μικροαστικής απληστίας, φαίνεται ένα μικρό τμήμα από την οροσειρά της Ροδόπης. Σχηματίζει μια ανωφερική υποτείνουσα με μικρούς κυματισμούς ανάμεσα στις αυστηρές καθέτους δύο οικοδομών. Την κορυφή του βουνού, φυσικά, μου την κρύβει άλλος αστικός όγκος. Ωστόσο, μια τέτοια μικρή υποτείνουσα, που σίγουρα οδηγεί στην κορυφή, θα ήθελα να διανύσω κι απ’ το θεατρικό έργο του Παύλου Μάτεσι, που μπορώ να το παραλληλίσω με τον ορεινό όγκο της δικής μας Ροδόπης,

• στέρεο

• διακριτό

• ιδιαίτερο

• αυτόνομο

• απότομο

• προσβάσιμο, αλλά μόνο από συγκεκριμένα μονοπάτια, μόνο με την κατάλληλη σκευή, μόνο με τη δέουσα αποφασιστικότητα και ίσως συντροφιά μ’ έναν συνένοχο ορειβάτη - οδηγό, τον ίδιο τον Παύλο Μάτεσι.

Σ.Φ.Ρ. - Αφιέρωμα στο Νίκο Καζαντζάκη

Σ.Φ.Ρ. - Αμάντα Μιχαλοπούλου

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Αγαπητοί προσκεκλημένοι,
Σας ευχαριστούμε θερμά που συμμετέχετε σε άλλη μια απόπειρα λογοτεχνικής μύησης με διοργανωτές τα βιβλιοπωλεία «Παπασωτηρίου» και το Σύνδεσμο Φιλολόγων Ροδόπης.

Απόψε καλωσορίζουμε στην πόλη μας τη συγγραφέα Αμάντα Μιχαλοπούλου. Είναι εξαιρετικά νέα ως προς την ηλικία. Πολύ νέα ως προς τη λογοτεχνική τροχιά που έχει διανύσει μέχρι στιγμής.

Βέβαια, βρίσκεται κοντά μας σε μια συγκυρία κατά την οποία, ενώ «Έξω η ζωή είναι πολύχρωμη» μέσα η Ροδόπη έχει το φαιό χρώμα της λάσπης, εξαιτίας του «Παλιόκαιρου». Και «Πόσες φορές ν’ αντέξουν» οι ίδιοι τόποι, οι ίδιες ομάδες ανθρώπων, οι ίδιες σχέσεις απ’ τις επιθέσεις του καιρού και την αβελτηρία μικρών και μεγάλων εξουσιών;

Εδώ το «Γιάντες» της δικής μας μνήμης και ευθύνης πρέπει να πυροδοτήσει συνειδήσεις και συγκεκριμένες δράσεις για να βγουν απ’ το τέλμα ο τόπος και οι άνθρωποι.

Σ.Φ.Ρ. - Έκθεση - Αφιέρωμα στο Νίκο Καζαντζάκη

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Έκθεση Ν. Καζαντζάκη

50 χρόνια από το θάνατό του

Ν. Καζαντζάκης 1883 Ηράκλειο - 1957 Φράιμπουργκ

Αγαπητοί προσκεκλημένοι,

Από σήμερα και για 10 ημέρες φιλοξενούμε στην πόλη μας την έκθεση για το Νίκο Καζαντζάκη του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου.

Πέρασαν 50 χρόνια από το θάνατό του (πέθανε στην Πανεπιστημιακή κλινική του Φράιμπουργκ της Γερμανίας, στις 26 Οκτωβρίου του 1957).

Σε 17 καλαίσθητα ταμπλό η ομάδα των μελετητών του Ε.ΚΕ.ΒΙ. χώρεσαν τη ζωή και το έργο

• ενός μεγάλου Κρητικού,

• ενός φιλοσόφου, ποιητή και συγγραφέα, που διαγράφει μία ξέφρενη διανοητική διαδρομή,

• ενός οικουμενικού Έλληνα.

Επέλεξα με προσοχή τους χαρακτηρισμούς.

Σ.Φ.Ρ. - Μιχάλης Γκανάς - Βιβλιοπαρουσίαση

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Αγαπητοί φίλοι, 
μέλη της άτυπης αλλά εξαιρετικά δυνατής ομάδας των Αναγνωστών,

Η δική μου σύντομη εισήγηση εστιάζει στην ανθολογημένη ποίηση του Μιχάλη Γκανά στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Λυκείου και Γυμνασίου.

Σας καταθέτω πρώτα λίγα πληροφοριακά στοιχεία.

Η ποίηση του Μιχάλη Γκανά εντάχθηκε στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Λυκείου το 2.000, όταν η συγγραφική ομάδα των βιβλίων, αποτελούμενη από τους : Γρηγοριάδη, Καρβέλη, Μηλιώνη, Μπαλάσκα, Παγανό, Παπακώστα,

αναδιέταξε την ύλη τους, ακολουθώντας την Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας μας. Έτσι, στο τρίτο τεύχος, που περιέχει Κείμενα της Μεταπολεμικής και Σύγχρονης Λογοτεχνίας και διδάσκεται στην Γ’ τάξη του Γενικού Λυκείου ως μάθημα Γενικής Παιδείας, στη σελίδα 124 βρίσκουμε το ποίημα «Το σκυλί», από τη Συλλογή «Μαύρα Λιθάρια» (1980) του Μιχάλη Γκανά.

Σ.Φ.Ρ. - Κατερίνα Αγγελώνια - Βιβλιοπαρουσίαση

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Φίλες και φίλοι του καλού βιβλίου,

Σκέφτηκα να αρχίσω την εισήγησή μου μ’ ένα σύντομο μάθημα θεωρίας της λογοτεχνίας. Το θεώρησα εξαιρετικά χρήσιμο, για να προσεγγίσουμε ουσιαστικότερα το μυθιστόρημα της Σαμοθρακίτισσας, Κατερίνας Αγγελώνια, με τίτλο «Έλα, κοκόνα μου …», που εκδόθηκε απ’ τις εκδόσεις «Πέλτη» στην Αλεξανδρούπολη το 2006.

    Ο λογοτεχνικός όρος «ηθογραφία» είναι το ζητούμενο του μαθήματος αυτού. Τι ακριβώς, όμως, σημαίνει «ηθογραφία»; Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζουμε μια τάση της Ν.Ε. Πεζογραφίας, που ξεκινά λίγο μετά το 1880 και συνεχίζεται ως τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Πρόκειται για λογοτεχνικά κείμενα, κυρίως διηγήματα, που έχουν ως βασικό τους στόχο την  - όσο το δυνατόν – πιο πιστή παρουσίαση της ζωής στην ελληνική ύπαιθρο και στο ελληνικό χωριό, με τις τοπικές παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα, τις συνήθειες, το χαρακτήρα και τη νοοτροπία του απλού ελληνικού λαού.

Σ.Φ.Ρ. - Αφιέρωμα στο Διονύσιο Σολωμό

Εισήγηση : Δώρα Κάσσα Παπαδοπούλου

Διονύσιος Σολωμός 1798-1857

Ομολογουμένως με δέος αλλά και με όση ευθύνη μου υπαγορεύει η φιλολογική μου ιδιότητα εδώ και 4 μήνες ασχολούμαι με το Διονύσιο Σολωμό. Σκοπός μου να προσεγγίσω και να χαρτογραφήσω - όσο είναι δυνατόν - τον ποιητή αλλά και τον άνθρωπο, έτσι ώστε να αποσαφηνιστούν οι όροι της δημιουργίας του και να αναδειχτεί η φύση της ποιητικής του προσπάθειας.

Για τη σύντομη ζωή του - πέθανε 59 ετών - λίγες, τυπικές αναφορές θα γίνουν, μόνο και μόνο για να συνθέσουμε το βασικό ιστό

• με τα πρόσωπα

• τους τόπους της προσωρινής και της μόνιμης διαμονής του

• τα γεγονότα, ιστορικά και λογοτεχνικά, με τα οποία ο ποιητής θα διασταυρωθεί.

Σ.Φ.Ρ. - Σύνδεσμος Φιλολόγων Ροδόπης 2007